'Üreticiden çok platformlar kazanıyor'

Bartın Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Yılmaz Akdeniz, Türkiye’de her geçen gün büyüyen e-ticaret hacminin esnaf üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, e-ticaret platformlarının aldığı yüksek komisyon ve hizmet bedellerinin hem esnafı zor durumda bıraktığını hem de fiyatların ve enflasyonun yükselmesine neden olduğunu söyledi.

Akdeniz, e-ticaret hacminin toplam ticaret içerisindeki payının yaklaşık yüzde 20’ye ulaştığını belirterek, mevcut sistemde e-ticaret platformlarının esnaftan daha fazla kazanç elde eder hale geldiğini ifade etti.

“Ticaret siteleri esnaftan fazla kazanıyor”

E-ticaret hacminin her geçen gün büyüdüğünü belirten Akdeniz, sistemde uygulanan komisyon oranlarına dikkat çekti.

Akdeniz, “Ülkemizde e-ticaret hacmi her geçen gün büyüyor. E-ticaret hacmi, toplam ticaretin yaklaşık yüzde 20’sini buluyor. Netice itibariyle bu esnaftan daha çok kazanılır hale geldi. Enflasyondaki rakamların yükselmesine neden olan, esnaftan çok daha fazla kazanan, üreticiden daha çok kazanan bir sistem oluştu” dedi.

E-ticaret platformlarının ürünlerden yüzde 10 ile yüzde 35 arasında komisyon aldığını ifade eden Akdeniz, buna ek olarak hizmet bedellerinin de uygulandığını söyledi.

Akdeniz, “Yani yüzde 10'la yüzde 35 arasında komisyon alınıyor. Buna ayrıyeten hizmetlerinden dolayı da yüzde 10'la yüzde 20 civarında da bir bedel alınıyor. Yani gelen ürünün yüzde 50'si komisyonlara gidiyor” ifadelerini kullandı.

Bu durumun hem enflasyonu artırdığını hem de geleneksel yöntemlerle faaliyet gösteren esnafın rekabet gücünü zayıflattığını belirten Akdeniz, esnafın müşterilerine hizmet sunarken e-ticaret platformlarındaki fiyatların altına inmesinin mümkün olmadığını dile getirdi.

Akdeniz, “Hem bunlar enflasyonu yükseltiyor hem de karşısında rekabet edecek esnaf kendi müşterilerine hizmet sunarken bu fiyatların altına düşmesi de mümkün olmuyor. Çünkü karşılıklı rekabet etme kurallarına göre insanlar biraz daha konforlu veyahut işte zamanlarını harcayıp cadde mağazacılığına, AVM'lere gitme yerine e-ticaret yoluyla temin ediliyor” diye konuştu.

“E-ticaret sitelerinin PR değeri artıyor”

E-ticaret sektörünün ulaştığı ekonomik büyüklüğe de dikkat çeken Akdeniz, sistemin bugün 4 trilyon lirayı aşan bir hacme ulaştığını söyledi.

Akdeniz, “Bugün 4 trilyonu geçmiş bir vaziyette de bu sistem çalışıyor. Dolayısıyla hem vatandaş mağdur oluyor hem esnaf yok oluyor rekabet edemediği için” dedi.

E-ticaret sektörünün kurallara uygun şekilde düzenlenmesi gerektiğini vurgulayan Akdeniz, platformların alacağı komisyonların makul seviyelere çekilmesi gerektiğini ifade etti.

Akdeniz, “Bu e-ticaretin kurallarına tam uyulması, bunların alacakları komisyonların tavan taban arasında makul bir seviyeye çekilmesi, hizmeti götürüp bedel alınmasının önüne geçilmesi dolayısıyla da böyle bir ticaretin haksız rekabetle iç içe olduğunu artık bir düzenlemeyle düzeltilmesi lazım” şeklinde konuştu.

E-ticaretle ilgili bugüne kadar çok sayıda yönetmelik ve kanun değişikliği yapıldığını ancak sorunların devam ettiğini belirten Akdeniz, üreticiden nihai tüketiciye kadar uzanan ticaret zincirindeki kâr marjlarının e-ticaret platformlarında oluşan kazançlarla kıyaslanamayacağını söyledi.

Akdeniz, “Şimdiye kadar e-ticaret ile ilgili birçok yönetmelikler, birçok kanun değişiklikleri yapıldı. Ancak halen bu konudaki olumsuzluklar ticaret yapan kesimler arasında üreticiden nihai tüketiciye kalan zincirlerde böyle bir kar marjı yok. Artık ürünü üretenden çok kazanan artık e-ticaret platformları oluyor. Böyle bir ticarette haksız rekabete bir sınırlandırma da getirilmesi lazım” ifadelerini kullandı.

“Esnaf dijital platforma girmeden rekabet edemez”
Esnafın günümüzde e-ticaret platformlarının dışında kalarak rekabet etmesinin giderek zorlaştığını belirten Akdeniz, birçok esnafın yüksek maliyetlere rağmen ürünlerini dijital platformlarda pazarlamak zorunda kaldığını söyledi.

Akdeniz, “Bu fiyat aralıklarındaki alışverişlerde esnafın mağduriyetinin önlenmesi e-ticaret sitesine girmese zaten bu ticareti yapma olanakları da yok. Eğer o sitelerden ürünlerini pazarlamasalar bu imkanları sağlayacak o güce sahip değiller. Mecburen ürününü satabilmek için bu yolu deniyorlar” şeklinde konuştu.

Bu durumun birçok sektörü etkilediğini ifade eden Akdeniz, tekstilden kırtasiyeye, gıdadan meyve ve sebzeye, kozmetik ürünlerden farklı tüketim alanlarına kadar e-ticaret platformlarının kullanımının yaygınlaştığını belirtti.

Akdeniz sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu tekstilden başlıyor kırtasiye, özellikle gıda maddelerinde yine aynı şekilde meyve, sebzede veyahut işte alınacak kozmetik ürünlerde. Yani ülkemizde bu işi geleneksel olarak yapan esnaf sanatkar eğer o siteye girmem diye diretse de mecbur olarak bu sitelere girmek durumunda. Çünkü pazarlamada böyle bir tekniğin geliştiğini artık görmemezlikten gelmek mümkün değil. Bu da tabii fiyatların artışına, aynı şekilde enflasyonun yükselmesine neden oluyor.”